یادی از استاد على اكبر فياض

یادی از استاد على اكبر فياض

زنده ياد سيد على اكبر فياض كه از اجله ى استادان ادب فارسى در سده اخير بود ، در سال ١٢٧٧ خورشيدى در خانواده اى ازسادات شهيدى مشهد پا به عرصه هستى نهاد. پدرش سيد عبدالمجيد ثقه الاسلام از زمره خدمه ى آستان قدس رضوى به شمار مى آمد، از اين رو على اكبر فياض پس از طى مقدمات تحصيلى در علوم قديمه الهى بر حسب پيشه ى پدر، خادم آستان معلا شد. پيامد اين استخدام تصدى دبيرستان شاهرضا بود كه در سال ١٣٠٧ خورشيدى برعهده ى وى قرار گرفت . و پس از آن تأسيس دانشسراى عالى مشهد در سال ١٣١٤ به او محول شد.

فياض از سال ١٣١٦ در صدد بر آمد، مدارج آموزشى نوين را طى كند و به اخذ دانشنامه هاى رسمى كشور كه بر اساس ضوابط وزارت فرهنگ به محصلان متقاضى إعطاء مى شد
نائل آيد، براين بنياد، كمر همت بربست تاتوانست پس از گذراندن امتحانات متفرقه طى شش سال متمادى عاقبت در سال ١٣٢٢ بر مدرك دكترى زبان و ادبيات فارسى دست يابد.
طرفه آنكه مقارن باهمين ايام تحصيلِ آموزشِ نوين مدتى ، در كتابخانه دانشكده ادبيات و دانشسراى عالى تهران به كتابدارى پرداخت و همزمان با گذراندن دوره دكترى در دو دوره ى تقنينه دوازدهم و سيزدهم مجلس شوراى ملى به عنوان نماينده مشهد در تصويب قوانين مملكتى و امور سياسى اجتماعى برهه اى حساس و خطر خيز مشاركت جست .

فياض پس از احراز دانشنامه ى دكترى ، به تدريس رشته ى ملل و نحل در دانشكده ى إلهيات دانشگاه تهران پرداخت . تا آنكه در سال١٣٣٤ تأسيس دانشكده ادبيات دانشگاه مشهد به او محول شد. و مدت ٩ سال رياست آن دانشكده و تدريس در آنرا برعهده داشت.
و در اين كار مصدر خدمتى بزرگ شد چه دانشكده ادبيات مشهد از مراكز آموزشى كار آمد ى شد كه استادان بزرگ و نام آورى در آن علاوه بر خود فياض از قبيل دكتر غلامحسين يوسفى و دكتر احمد على رجائى بخارائى هدايت دانشجويان مستعد را بر عهده گرفتند.از مراكز مهم آموزشى كشور به شمار آمد.

فياض پس از ٩ سال كه رياست دانشكده ادبيات دانشگاه فردوسى را بر عهده داشت به تهران بازگشت. و مديريت گروه اديان و مذاهب دانشكده إلهيات و معارف اسلامى به او محول شد. تا در سال ١٣٤٦ به افتخار بازنشستگى نائل آمد . پس از آن مدتى در سوئيس بسر برد و مدتى بنا به دعوت دكتر يوسفى در مقطع فوق ليسانس ادبيات فارسى دانشكده ادبيات مشهد به تدريس پرداخت . و عاقبت در چهارم شهريور ماه ١٣٥٠ ديده از ديدار فروبست .راهى دارالقرار شد. او را در آستان قدس رضوى به خاك سپردند . به پاس خدمات فرهنگى ارزشمندش پس از مرگ دانشكده ادبيات مشهد را به نام فياض نام گذارى كردند اگرچه اين نام گذارى بالاستحقاق چندى بعد تغيير يافت !

تاريخ اسلام:

از زمره آثار قلمى زنده ياد دكتر على اكبر فياض كتاب مشهور تاريخ اسلام اوست كه نخستين بار در سال ١٣٢٧ خورشيدى منتشر شد. و پس از آن توسط دانشگاه تهران به چاپ هاى متعدد رسيد. تاريخ اسلام فياض كتابى است مختصر كه از دوره هاى مهم تاريخ اسلام گزارش مستندى بى طرفانه مى دهد. از حيث نگارش با اينكه نثرى منسجم دارد. گاه با جملات نارسا به ايجاز مخل مى گرايد، وگاه با شرح موضوعاتى بى ارتباط با عنوان كتاب به اطناب ممل ، افزون بر آن اين كتاب از برخى اشتباهات جغرافيايى و تاريخى بر كنار
نمانده

تاريخ بيهقى :

از ديگر كارهاى فرهنگى فياض تصحيح تاريخ بيهقى است كه نخستين بار برحسب پيشنهاد وزارت معارف به منظور تدريس در دبيرستانهابه اتفاق دكتر قاسم غنى صورت گرفت .و در سال١٣٢٤ منتشر شد. از ويژگيهاى اين تصحيح اين بود كه از روى چهار كتاب به اسامى چاپ كلكته ، چاپ اديب ، ونسخه خطى متعلق به مدرسه فاضليه مشهد و نسخه كتابخانه مجلس شوراى فراهم آمد . و پس از آن به صورت بهترى در سال ١٣٥٠ با بازبينى دكتر فياض در دانشگاه مشهد آماده چاپ مجدد شد . اين تصحيح كه داراى ، حواشى ارزشمند ، فهرست اسامى و اماكن و عناوين و ملحقات و تعليقات است .اهتمام ماجور و مشكور فياض در احياى تاريخ بيهقى است ، واز زمره نمونه هاى خوب تصحيح متن به شمار مى رود.

چگونه تعبير خواب كنيم:

از ديگر كتابهاى على اكبر فياض كتابى است با عنوان چگونه تعبير خواب كنيم؟ كه در سال ١٣٨٢ مؤسسه ى علم منتشر كرده است .در اين كتاب او هزارو يك خواب را شرح داده وتعبيرشان را بر اساس نوشته هاى متفاوت ديگران بيان كرده است. ودر خاتمه كار هم مقاله اى باعنوان ( ديد هانرى بِرْگْسون فيلسوف فرانسوى در باره كار رويا) بر كتاب افزوده است . و در قسمتى از كتاب خاطر نشان كرده از لحاظ علمى هيچ مطلبى كه قبلا وارد ذهن نشده باشد به خواب آدمى نمى آيد!