مُلْهِمِ آزادگى

از دمِ صبــــحِ ازل گفتند تاجِ سر عليست                شاهِ مردان شيرِ يزدان حيدرِ صفدر عليست

صِهْرِ پيغمبر عــلىّ و فاتح خَيْبَر عليست                ســــــاقى كـــوثر علىّ و اَزْهَدِ اَشْعَرْ عليست

صاحب سيف وقلم سلطان بحر و برّ عليست

نيست چون او داورى عادل بديوان قضا                شهسوارى نيست مـــانندش بميدان غــــزا

نصّ ِفرمانش مزيّن ز عدلِ محض مرتضى                در سخاوت بر تر از طائىّ و ممسك در غذا

مهتر و سرور، دلاور، دادگـــــر، برتر عليست

ماهِ سيمايش ز خورشيدِ فلك تــــــابنده تر                عهــــد و ميثاقش ز سير اختــران پاينده تر 

از بهـــــاران بر نهال تشنه لب بخشنده تر                فيض فـــــــياضش ز ابــــــــر آذرى زاينده تر

خواجه قنبــــــر علىّ و هادى اشتر عليست

سالكِ پرهيــــــــزكار و رهنمـــــاىِ هـوشيار                منعــــكس در سيمِ سيمايش جلالِ كردگـــار

در كَفَشْ ملك سليمـان و بچنگش ذوالفقار                سرورانِ هر دو عالـــم در ركابش خــــــاكسار

گر سماعِ زهره در عرشست رامشگر عليست

سالكان ِراهِ حق را كيسه ها از زر تهيست                عـــــارفان پاكدل را زين مـــــزيّت فــــرهيست

فقر در كوىِ على  بالاتر از شاهنشهيست                سر فرازى، سادگى، زيبائى سرو سهيست

رهرو آزادگـــــــــى را مُلْهِم و مَظْهَرْ عليست

يا علــــــى اندر ثنايت آنچـــه بايد گفته انــد                آنچـــــــــه اندر وهم و در پندار نايد گفته اند

شاعـران يك از هزار از آنچه شايد گفته اند                درّ معنى سفته انــــــد و آنچه پايد گفته اند

مهـــر انور در زمين و در فلك اختر عليست

يا على ز آندم كه خود را در جهان بشناختم                از وجودت مظهرى در هستى خود ساختم

نفس را ز آلــــــودگى هــــاى درون پرداختم                تا كــــــــه اندر عرصه نامــردمى ها باختم

خستگان  را در ره مهر و طلب ياور عليست    

منوچهر برومند م ب سها
پاريس
بيستم مهرماه هزارو سيصد و نود شش  

دانشى دخت بمرد

در سوك مريم ميرزاخانى دانشى دخت ايران زمين
خبرى باز رسيد
غم گرانبار شد و كس نتوانست كشيد
جام زرين حياتى بشكست
كز شكستش پِىِ ديواره دانش بنشست
آرى از روز الست
رشته عمرثمر بار بسى زود گسست
راوى قصه غم بار ممات
دفترى بست ز زرينه حيات
دانشى دخت بمرد
گل مريم بفسرد
در گلستان وجود
عمر گل چند گهى بيش نبود

منوچهر برومند
 م ب سها

رفع شبهه

در پاسخ چند تن از اهالى گز برُخوار كه نظر اين جانب را در باره دو بيت از سروده بديع الزمان همدانى خطاب به ابوسعيد رستمى شاعر شعوبى جويا شده اند ، بايد بگويم بر خلاف خَلْط و شبهه اى كه در پى اشتباهى ناشى از خواندن جُزى كه جمع جزيه است ، به صورت نادرست جَزى ِ مُعَرَّب ِ گزى براى نويسنده كتاب ( گز و بُرْخوار در گذر گاه تاريخ ، انتشارات هشت وبهشت ، اصفهان ١٣٨٩ ص ٣٠٣ س ١٣ تا ٢٠ ) حاصل شده معنى نادرست ” همانا گز وگزى سزاوار ذلت است ” ( همان ، ص ٣٠٣ س ٢٠ ) از اين دو بيت به ذهن نامبرده رسيده است كه به هيچ وجه من الوجوه با معنى مدلول سروده بديع الزمان همدانى موافقت ندارد.

براى رفع شبهه توجّه علاقه مندان را به توضيح زير جلب مى كنم:

واژه ء جُزى يا جِزى به ضم يا كسر اول و الف مقصوره آخر جمع جزيه است.

و معنى دو بيت زير

تريد   على  مكارمنا   دليلا                   متى احتاج النهار الى الدليل

السناالضاربين جُزى عليكم                    و انّ الجُزى   اولى   بالذليل

چنين است :

مى خواهيد براى سجاياى خود دليل بياوريم            از  چه   زمان  روز  نيازمند  دليل   بوده  است

ما  نبوديم كه جزيه را به  شما تحميل  كرديم         جزيه سزاوار كسى است كه زبون و حقير است

 

تهران سوم شهريور ماه نود وپنج

منوچهر برومند

م ب سها