گرامی باد یاد یادسلطان احمد شاه قاجار

منوچهر برومند:
گرامی باد یاد یادسلطان احمد شاه قاجار
نابود باد خائن واژگون باد وطن فروش
پاینده باد ایران  بر قرار باد مردم سالاری
منوچهر برومند
سلطان احمد شاه قاجار هفتمین پادشاه سلسله قاجاریه
بود.او در دوازدهم بهمن ماه سال ۱۲۷۵ خورشیدی در تبریز به دنیا آمد.و در بیست وپنجم تیرماه سال ۱۲۸۸ در سن دوازده سالگی شاه شد.ودر تیر ماه سال ۱۲۹۳ تاجگذاری کرد.نهم آبانماه سال ۱۳۰۴ از سلطنت خلع شد و نهم اسفند ماه سال ۱۳۰۸ در بیمارستان آمریکایی پاریس در محله نویی درگذشت.برحسب وصیت او جنازه اش با هواپیما به عراق حمل شد.و در کربلا در حرم حضرت سید الشهداء به خاک سپردند.هنگام ورود جنازه او در بغداد احترامات نظامی بعمل آمد.و کلیه سفارتخانه ها بجز سفارت ایران پرچم های خود را نیمه افراشته کردند.احمد شاه به مناسبت آنکه پادشاهی دموکرات بود که به قانون اساسی احترام می گذاشت.و زیر بار قرارداد تحت الحمایگی ایران قرارداد ۱۹۱۹ نرفت مورد احترام کشور های دیگر بود.قرار داد یاد شده که توسط وثوق‌الدوله نخست وزیر با همکاری اکبر میرزا مسعود صارم الدوله وزیر دارایی و فیروز میرزا نصرت الدوله وزیر امور خارجه در ازای گرفتن یکصد و سی هزار لیره بسته شده بود .و پاره از جراید نام آنرا قرارداد فروش ایران به یکصد و سی هزار لیره نهاده بودند.قرارداد ایران بر باد دهی بود، که در صورت اجرا ایران استقلال سیاسی نظامی و مالی خود را از دست می داد.به همین جهت به محض آنکه خبر انعقاد آن انتشار یافت، کنگره صلح نمایندگان ایران را به کنگره نپذیرفت. وثوق‌الدوله که که در هشتم امرداد ماه سال ۱۲۹۷ برای بار دوم از طرف احمد شاه مامور تشکیل کابینه شد .برای فراهم ساختن مقدمات انعقاد قرارداد به قلع و قمع اشرار سازمان‌یافته ای پرداخت‌ که موجب ناامنی و سلب آسایش عامه بودند.زمان آن فرا رسیده بود، که انگلستان دست از حمایت پنهان خود از پشت یاغیانی که تجهیز کرده بود،بردارد.تا وثوق‌الدوله بتواند با انعقاد قرارداد موجبات تحت الحمایگی ایران را فراهم آورد .از این راه هم منافع اقتصادی استعمار انگلستان را تامین کندو هم بانی حکومت مقتدر مرکزی مورد نظر مردم‌ باشد که به جان آمده از نابسامانی ها خواستار امنیت و اصلاحات و رفاه اجتماعی بودند.دولت وثوق‌الدوله در زمینه برقراری امنیت توفیق یافت.چه همان سال چند هفته بعد از انتصاب به صدارت توسط نصیر خان سردار جنگ حاکم اصفهان  جعفرقلی چرمهینی و رضا خان جوزدانی و علینقی چی اشرار مناطق غربی و جنوبی اصفهان را دستگیر گرد و در میدان نقش جهان به دار آویخت.و سال بعد نیز ماشاالله خان‌کاشی راکه به اغوای سفارت انگلیس می پنداشت جانش در امان خواهد بود ، به تهران احضار کردو پس از بازداشت در هفتم شهریور ماه ۱۲۹۸ در میدان توپخانه تهران اعدام کرد وسه ماه بعد هم در هیجدهم‌آبانماه‌همان سال نایب حسین کاشی رادر میدان توپخانه تهران به دار کشید.و به ایجاد امنیت در کاشان و نواحی شمال اصفهان نائل آمد.به داعیه ایجاد امنیتی که با قلع و قمع اشرار بر قرار  ساخته بود به انعقاد قرار داد ۱۹۱۹ کمر بست.برای تایید این قرارداد توسط احمد شاه برحسب اعلامیه کابینه نخست وزیری انگلستان احمد شاه از تاریخ سی و یکم اکتبر تا هشتم نوامبر  سال ۱۹۱۹ از طرف دولت انگلیس برای یک بازدیدرسمی به انگلستان دعوت شد. و دولت انگلستان به بندر کاله کشتی ویژه فرستاد و از احمد شاه در کاخ باکینگهام از کاخهای معروف انگلستان‌ که برای محل سکونت او معین شده بود ، پذیرایی به عمل آمد. به منظور  تجلیل از احمد شاه و‌وادار کردنش به قبول قرار داد میهمانی شاهانه ای ترتیب دادند. در این میهمانی تمام بزرگان نامدار انگلیسی همه سفیران ممالک خارجی در لندن و برخی از شاهان اروپا دعوت شدند از آنجا که در اینگونه ضیافت ها ی رسمی معمولا سخنرانی می شود.و قبلا موضوع و زمینه سخن را به آگاهی سخنرانان می رسانند فیروز میرزا نصرت الدوله وزیر امور خارجه زمینه نطق احمد شاه را که در پاسخ پادشاه انگلستان می بایست بخواند تهیه کرد. و ضمن آن عبارتی نوشت دال بر موافقت احمد شاه با قرار داد. احمد شاه بر این عبارت خط کشید . نصرت الدوله مدتی باشاه حرف زد .ولی هرچه اصرار کرد شاه نپذیرفت اشاره به قرار داد و توافق با آن کند..برای جلب توافق شاه ناصرالملک همدانی که پیش از آن نایب السلطنه شاه بود و حسنعلی میرزا نصرت السلطنه عموی شاه برای قبول شاه اظهار داشتند از آنجا که بقای سلطنت احمد شاه را می خواهند لازم می دانند اعليحضرت  عبارتی را که قلم زده اند قبول فرمایند در نطق بگنجانند و بخوانند ولی هر چه اصرار کردند به گوش شاه نرفت .و قانع نشد. تا اینکه ناصرالملک به شاه گفت اگر این جمله را از نطق حذف فرمایند سلطنت قاجاریه را در خطر می اندازند و سلسله قاجاریه منقرض خواهد شد. شاه در پاسخ گفت : ممکن نیست این جمله را در نطق خود بگنجانم .
جهنم هر چه می خواهد بشود .کلم فروشی و سبزی فروشی در لندن و پاریس  بر سلطنتی که به بهای آن ایران استقلال خود را از دست بدهد برتر است . شاه این را گفت و در را باز کرد و با تغیر نصرت الدوله را از اتاق بیرون کرد. انگلیسی ها به ظاهر پذیرفتند که شاه آزاد باشد هرچه میل دارد بگوید .شاه با همراهان سر ساعت معین در مجلس وارد می شود .ضیافت مجللی که بیش از پانصد نفر از بزرگان عرصه سیاست جهان در آن حضور داشتند و کلیه لولزم سفره از طلای ناب ساخته شده بود. سر میز شام پادشاه انگلستان نطقی ایراد می کند و احمد شاه هم پاسخ مختصری می دهد.می گوید نماینده رژیم آزادی جدیدی است که ایرانیان انتظار دارند در پرتو آن رژیم آزادی بخش باز به ترقی و تعالی برسند و ابراز خوشبینی می کند که دوستی ایران و انگلستان صمیمانه استحکام یابد و مجمع اتفاق ملل که ضامن ترقی آزادانه تمام ممالک و استقلال و تمامیت آنهاست این دوستی را تقدیس کند.و ایران بتواند در عرصه اقتصادی پیشرفت کند.و به واسطه حسن موقعیت جغرافیایی اش که سهل ترین راه عبور آسیای میانه است با احداث شاهراههای جدید وسیله ارتباط بین ممالک مجاوره و قلب مشرق شود و این زمینه مساعدی باشد برای انتقال تمدن مغرب زمین در ممالک مشرق زمین و عزیز ترین آرزوی او ترقی مادی و اجتماعی و تعالی موقعیت عامه ایرانیان است .و اطمینان دارد یادگارهای سودمندی که با خود به ایران می برد. مبنای اصلاحات قرار گیرد و ایران جدا در استقرار  نظم‌و آسایش شرق وسطی معاونت و همراهی کند. و او در پیشرفت روابط تجاری ایران حتی المقدور بکوشد و نسبت به ترقی و توسعه راههای آهن و شوسه و حمل و نقل بکوشد. و ابراز امید واری می کند که دموکراسی غرب روشنایی خودش را به ممالک شرق بیاورد و از آزادی آن ملل ضعیف هم بتوانند بر خوردار شوند.سر انجام بازدید احمد شاه به پایان می رسد پس از مدتی اقامت در پاریس به ایران باز می گردد .ورود احمد شاه به ایران و گذار او از شهرهای مسیر راه تا تهران سراسر با ابراز احترام و حسن‌ استقبال مردم روبروست این اقباِل عامه نشانه قدر دانی از پادشاهی است که در تقابل با مطامع استعماری قدرتمند ترین دولت استعماری جهان مقاومت کرده و از تایید تحت الحمایگی ایران به انگلستان روی برتافته چنانکه سرپرسی کاکس در تلگراف مورخ سوم ژوئن ۱۹۲۰ به لرد کرزن وزیر امور خارجه انگلستان نوشته پس از استقبال از شاه در باغشاه اعليحضرت به اتفاق وثوق‌الدوله وثوق‌الدوله با کالسکه آهسته از شهر عبور کردند در تمام طول راه مردم استقبال گرمی از شاه بجا آوردند و گروهی از محصلین پس از فریاد زنده باد شاه فریاد زدند مرده باد انگلیس مرده باد قرار داد عبدالله مستوفی نیر در مجلد سوم‌از تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه در باره این سفر احمد شاه به اروپا نوشته سلطان احمد شاه دو روز بعد از انتشار قرار داد وثوق‌الدوله به اروپا مسافرت کرد و انگلیسی ها آنچه خواستند در این مسافرت به نفع قرار داد از شاه قول رسمی بگیرند پیش نبردند.شاه هنگامیکه در اواخر بهار به تهران باز گشت مردم ایران که از مقاومت‌های اعليحضرت در مقابل قرار داد آگاه شده بودند از شاه خود همه جا با احساسات فراوان‌ پذيرايی کردند. روز ورود او به تهران با وجود دستورات قبلی وثوق‌الدوله به نظمیه و مراقبت زیادی که از طرف پلیس در اشخاص و افراد تماشاچی به عمل می آمد همه جا بعد از بروز احساسات نسبت به شاه فریاد مرده باد وثوق‌الدوله نابود باد خائن واژگون باد وطن فروش  بلند می شد . در خیابان ناصریه که محل پیاده شدن شاه در شمس العماره بود این صدا بلند تر به گوش می رسید
بیستم شهریور ماه ۱۴۰۴ منوچهر برومند به قصد یاد آوری بخشی از تاریخ فراموش شده صرف وقت کرد